zorgverlener ondersteunt oudere zorgvrager
Cristi Middag

Cristi Middag

Freelance tekstschrijver voor de zorg- en welzijnssector

Storytelling in de zorg- en welzijnssector: waarom verhalen het altijd winnen van cijfers

Je herkent dit vast wel. Je zit in de wachtkamer van de huisarts en de afspraken lopen uit. Je kijkt wat rond en stuit op een rek met folders over verschillende kwalen en aandoeningen. Je pakt het foldertje over hart- en vaatziekten en begint te lezen.

Voorop staat met koeienletters geschreven: Maar liefst 1,4 miljoen Nederlanders heeft een hart- of vaatziekte. ‘Dat zijn er best veel…’, denk je. Een beetje ongerust lees je verder. Je leest dat een hart- of vaatziekte omkeerbaar is, mits je er op tijd bij bent. Laat je de ziekte op z’n beloop, dan kan het leiden tot ernstige hartkrampen, een hartinfarct of zelfs overlijden. ‘Hmm, misschien moet ik me toch eens laten onderzoeken.’ Je bladert nog even door wat pagina’s vol cijfers en feitjes en legt de folder weer terug. Je denkt: ‘Ach, dat overkomt mij toch niet!’

Hoe komt het eigenlijk dat je afhaakt bij het lezen van zo’n folder?

Dat ga ik je in dit artikel uitleggen.

 

Maar eerst: een reis door ons sociale brein

Heel lang geleden leefden we in kleine groepen en leerden we door te kijken naar de mensen om ons heen. Cijfers en abstracte feiten waren ons toen nog vreemd, we keken dus puur naar de gevolgen die het gedrag van andere mensen had en pasten ons eigen gedrag daarop aan.

Dit wordt ook wel social learning genoemd. Social learning wordt door wetenschappers nog steeds als veel effectiever gezien dan het leren van abstracte feiten en cijfers. Wij mensen zijn dus geen computers die hun handelen baseren op cijferreeksen en berekeningen, maar sociale wezens die denken in verhalen.

Ons brein is altijd op zoek naar betekenis (oorzaak en gevolg) en het in kaart brengen van sociale relaties. Wanneer we informatie voorgeschoteld krijgen in verhaalvorm, dan breekt ons brein dit verhaal op in kleinere stukken. Hierdoor onthouden we de informatie gemakkelijker.

Daarnaast worden onze spiegelneuronen geactiveerd bij het lezen van een verhaal, waardoor het voelt alsof het verhaal daadwerkelijk zelf ervaren. We lezen dus niet alleen wat er gebeurt, ons brein zorgt er ook voor dat we het voor ons zien en de emoties voelen.

Een verhaal is voor ons brein dus makkelijk behapbaar en interessant en daarom een logische manier om informatie te verwerken.

 

Wist je dat ons brein zelfs saaie en moeilijke informatie beter kan onthouden als het in verhaalvorm wordt aangeboden?

 

Storytelling hoeft niet moeilijk te zijn

In de zorg- en welzijnssector liggen de verhalen voor het oprapen. Helaas worden deze nog lang niet altijd gebruikt. Teksten in de zorg- en welzijnssector zijn nu nog vaak doorspekt met cijfers. We tonen bijvoorbeeld percentages van mensen die hart- en vaatziektes krijgen als we mensen oproepen om zich vroeg te laten onderzoeken. Dat is jammer! Want zoals ik al zei, blijkt uit onderzoek dat verhalen het altijd winnen van cijfers.

Zo heeft Origin in 2017 een aantal experimenten uitgevoerd waarin consumenten een product te zien krijgen met of een standaard omschrijving of een verhaal. Het resultaat? Consumenten waren bereid om tot wel 64 procent meer te betalen voor producten met een verhaal dan voor diezelfde producten met een standaard omschrijving. Hoe kun je jouw patiënten dan wel op een effectieve manier waarschuwen over de gevaren van hart- en vaatziekten en ze stimuleren om zich op tijd te laten onderzoeken?

Juist: met een goed verhaal!

Op de website van de Hartstichting kun je persoonlijke verhalen en ervaringen lezen van mensen met (een verhoogd risico op) hart- of vaatziekte, zoals het verhaal van Anita. Anita ontdekte per toeval dat haar bloeddruk veel te hoog was, terwijl ze helemaal geen klachten had. En dat is juist het gevaarlijke van een hoge bloeddruk: je merkt er vaak niets van, terwijl het ondertussen wel je kans op een hart- of vaatziekte verhoogt.

De kracht van een verhaal zoals die van Anita zit ‘m in de herkenning: we herkennen onszelf in haar verhaal en leven mee met de schrik van de diagnose, de spanning rondom de verdere onderzoeken en de opluchting na de succesvolle behandeling. Ineens is een hart- of vaatziekte geen ver-van-mijn-bedshow meer, maar iets dat jou en mij óók kan overkomen.

Ik ben nu (na het lezen van het verhaal van Anita) in ieder geval veel meer geneigd om me te laten onderzoeken dan na het lezen van een folder vol feitjes. Wat jij?

Deel deze blog

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Afternoon Writings © 2019 All Rights Reserved
Design by Cristi Middag